shop

disease

sponor

email

جستجو

 



معرفی ماهی فایتر ( بتا فیش ) شامل نگهداری و تکثیر

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 
دسته: تکثیر و پرورش ماهیان زینتی
آخرین به روز رسانی سه شنبه, 14 مارس 2017 09:55
نوشته شده توسط مدیر سایت بازدید: 3293

ماهی فایتر ، جنگجوی سیامی یا بتا فیش ، با نام علمی Betta splendens از ماهیان بسیار معروف آکواریومی است . واژه Betta از كلمه محلی waderbetah گرفته شده و گویش درست این کلمه Bet – tah است ولی اشتباها رایج شده که آن را مانند دومین حرف الفبای یونانی Beta تلفظ می کنند ( از دید بسیاری این محل خاستگاه اصلی این نوع ماهی است) . واژه splendens هم كه نام گونه این ماهی است به معنی درخشان و با شکوه است و نام عمومی آن ، ماهی جنگجوی سیامی (Siamese fighting fish ) یا فایتر است .لازم به ذکر است که سیام (Siam ) نام پیشین تایلند است و همچنین رفتار ویژه پرخاشگرانه این ماهی سبب شده كه آن را جنگجو بنامند . در کشورهایی چون تایلند و یا سنگاپور از این ماهی برای شرط بندی استفاده می کنند و بر روی آنها همانند خروسهای جنگی شرط بندی می کنند که برای اینکار دو نر از این ماهی را در یک آکواریوم قرار دهید تا با یکدیگر جنگ وجدال نمایند و آنقدر این کار را ادامه می دهند تا یکی بر دیگری غلبه نماید به این دلیل گاهی این ماهی را خروس ماهی هم می نامند.
به طور كلی می توان از تایلند ، ویتنام و كامبوج و پننینسولا مالی به عنوان خاستگاه این ماهی نام برد .
نكته ای كه در مورد ماهی فایتر وجود دارد این است كه در محیط زیست طبیعی ، شكل ماهی با آنچه كه امروزه در آكواریوم فروشی ها دیده می شود متمایز است . این دگرگونی به ویژه در مورد اندازه و شكل باله ها بسیار چشمگیر است . باله ها در ماهی اصلی كوتاه و فقط نوك عقبی باله مخرجی كمی بلند است . در تایلند به نوع دم بلند و اصلاح شده ماهی جنگجوی سیامی ، Pla Kat Khmer می گویند . از لحاظ مفهومی واژه Pla به معنی ماهی (Fish ) ، kat به معنی گاز گیرنده و Khmer به معنی كامبوج است . این عبارت نشانگر این است كه نمونه باله بلند و گزینش شده ماهی splendens از كامبوج به سایر نقاط – و دست كم به تایلند – رفته است . زیستگاه ماهی جنگجوی سیامی شامل آبهای شیرین راكد ، باتلاقی ، لجن زارها ، آبهایی با جریان كند ، زمین های سیلابی ، كانال ها ، مزارع كشت برنج ، رودخانه های كوچك و بزرگ و ... می باشد.
باله پشتی ماهی فایتر دارای 4 خار و 6 شعاع نرم و باله مخرجی آن شامل 5 خار و 25 شعاع نرم است . در باله شكمی یك خار و 5 شعاع منشعب داشته و باله سینه ای دارای 12 شعاع نرم می باشد . تعداد فلس های خط جانبی در جنگجوی سیامی 30 عدد گزارش شده است . تعداد مهره های ماهی فایتر 29 تا 34 عدد محاسبه شده است (علت اختلاف نظر یکی دانستن مهره های متصل به هم از سوی برخی زیست شناسان است ).
در اکثر منابع حداکثر طول عمر این ماهی بین2 تا 3 سال برآورد شده و این در حالی است كه طول عمر بعضی از گونه های اصلاح شده ی کنونی به 5 تا7 سال هم می رسد.
ماهیان نر این گونه را می توان با توجه به رنگ های درخشان و باله های بلند از ماده ها كه، به دورنگ( معمولاً كرم، خاكستری ، سبز ویا آبی ) و با باله های كوتاه هستند تمیز داد . همچنین مجرای تخم ریزی یا Oviposter که مانند لوله ای بیرون می زند , درزمان تخم ریزی فقط در ماهی های ماده و به صورت برآمدگی سفید و کوچک دیده می شود . این برآمدگی در بین باله شکمی و مخرجی جای دارد . وجود این برآمدگی روشی مطمئن در شناسایی جنسیت ماهی در انواع باله کوتاه و وحشی فایتر می باشد .
سن بلوغ ماهی جنگجوی سیامی كمتر از یك سال ومعمولاً ًدر ۴ تا ۶ ماهگی است. البته این زمان به دما و شرایط زیستی وابسته است . برای تكثیر این ماهی آبی نسبتاً اسیدی و سبك با دمای بین 26تا29 درجه سانتی گراد مطلوب است .فايترها ترجيح مي دهند در يک فضاي ساکت و نسبتا محصور براي زيستن داشته باشند چون فايتر ماهي خيلي اجتماعي نيست . اغلب خانه هايي که داراي حرارت مطبوعي در طول سال هستند مي توانند برای نگهداری آن مناسب باشند ولي سعي شود در گرمترين اتاق خانه از فايتر نگهداري گردد . ماهي فايتر در انواع رنگهاي درخشان موجود است که معمول ترین این رنگ ها قرمز و آبي هستند . به علاوه آنها در رنگهای سبز روشن ، آبي ، قرمز ، زرد ، زيتوني ، آبي تیره ، سياه و ابلق و .... در بازار وجود دارند .
فایتر از شاخه ماهیان Anabantoid fishes می باشد. خصوصیت ویژه ی این خانواده داشتن عضوی مارپیچ ولابیرنتی در پس سر است . این عضو مارپیچ یک ریه ابتدایی میباشد که مقداری از هوا در آن حبس میشود و اکسیژن آن جذب میگردد. بدلیل این توانایی فایتر در یک موضع بی نظیری از جهت بیشتر زنده ماندن در جای کاملاً کم آب قرار می گیرد. البته این به این معنا نیست که شما ازاین ماهی در بهترین حالتی که میتوانید نگهداری نکنید.اگر از فایتر در حجم کمی از آب نگهداری می کنید هر هفته باید بیش از پنجاه درصد از آب را تعویض شود.
اندام لابیرنت
اندام لابیرنت یا فوق آبشش اندامی است که به این ماهیها امکان می دهد تا از هوا تنفس کنند. این اندام از لایه های چین خورده ی حلقوی پوستی که به طرف داخل پیچیده اند با خون رسانی فراوان توسط صدها رگ خونی تشکیل شده که تیغه های ثانویه آبششی (lamellae)در آن عمل تنفس را انجام می دهند.بدین طریق که ماهی اکسیژن را ، از هوای مرطوب بلعیده شده جذب میکند. یعنی اکسیژن هوای مرطوب بلعیده شده از سطح ، در چین های تو در توی این ارگان به دام می افتد و سپس جذب جریان خون می گردد.
این اندام بخش اعظم حفره آبششی و همچنین یک حفره اضافی در سقف دهان را اشغال می کند. در ماهیهای لابیرنت دار اندازه آبششها تحلیل رفته است،در نتیجه اگر مانع از رسیدن این ماهیها به سطح آب شویم خفه خواهند شد. در حقیقت آنها از طریق بلعیدن حبابهای هوا تنفس می کنند . هوای بلعیده شده برای دوره های زمانی طولانی در لابیرنت نگه داشته می شوند و بعد با فشاری که به آنها وارد می شود از طریق سر پوش آبششی به سمت خارج هدایت می شوند. حبابهای هوایی که داخل این اندام وجود دارند علاوه بر تنفس ،برای شنوایی و تولید مثل نیز مورد استفاده قرار می گیرند . هنگامی که این حبابها در داخل اندام لابیرنت قرار دارند درست بعد از جوانب جمجمه جای می گیرند. جمجمه خود واجد گوش داخلی است و بنابراین ارتعاشات برخاسته از حبابهای هوا به راحتی به گوش داخلی انتقال می یابد . در نتیجه ،ماهی صداهای محیط زندگی خود را بهتر درک می کند.
کاربرد این حبابها برای تولید مثل بدین صورت است که این ماهیها حبابها را از دهان خود به خارج می فرستند و لانه ای با حباب بر روی سطح آب می سازند که تخمهای خود را در آن قرار داده و پرورش میدهد . در حقیقت ،لانه حبابی و اندام لابیرنت سازگاری هایی هستند که در ماهیهای لابیرنت دار برای زندگی در آبهای مناطق حاره آسیا و آفریقا ایجاد شده است .
تشخیص جنسیت:
جنس نر:
1: دارای باله های کشیده و درازی است.
2: جثه ای بزرگتردارد.
3: بیشتر گوشه گیراست.
4: دارای بدنی کشیده با رنگهای درخشان است.
5: دارای لبهایی کلفت و دهانی بزرگ است.
جنس ماده:
1: دارای باله های کوتاهتر نسبت به جنس نر می باشد.
2: یک نقطه یا خال سفید رنگ در کنار مخرج در هنگام آمادگی برای تخم ریزی دارد.
3: اجتماعی تر و فعالتر از جنس نر است.
4: جثه ای کوچکتر از جنس نر دارد.
5: دارای لبهایی باريکتر و دهانی کوچکتر از جنس نر می باشد.
تکثیر
انتخاب ماهی مولد مهمترین گام تکثیر و پرورش هر نوع ماهی می باشد . ماهی مولد می بایست بدنی سالم داشته باشد. از نظر خصوصیات فیزیکی رنگی براق و زیبا داشته باشد از سلامت و شادابی کامل برخوردار بوده ،از نظر اندازه بدن ،جفتها با یکدیگر تناسب داشته باشند،پیر نباشد،و اگر مولدین حاصل اصلاح نژاد باشند در تولید تجاری این ماهی ارزش بسزایی خواهند داشت .
ماده ها را می توان به تانک اجتماعی انتقال داده و نرها را در جایگاه انفرادی قرار می دهیم و يا اینکه نرها و ماده هارا در جايگاههاي انفرادي نگهداري کنیم.
رعایت اصول تغذیه وبهداشت در مورد مولدین باعث خو گیری سریعتر ماهی به محیط تکثیر میگردد و به خوبی با شرایط پرورشی (دماي آب ،كيفيت فيزيكي و شيميايي آب ،شرايط محيطي پرورش و ...)تطبیق می یابند. بعد از گذشت 10تا 15 روز پس از خرید ماهیان مولد میتوانیم شرایط تکثیر را آماده کنیم.هر چند که در زمانی کمتر هم می توان ماهی ها را برای تولید مثل آماده کرد ولی رعایت این فاصله زمانی (علی الخصوص در مواردی که شرایط عمومی آب در فروشگاه و تکثیرگاه تفاوت زیادی داشته باشد ) باعث افزایش کیفیت تخم ها می گردد.
ماهیان برای تخمریزی نیاز به جایگاهی مناسب دارند که علاوه بر فراهم آوردن شرایط فیزیکی و شیمیایی ومحیطی لازم برای والدین،باید برای تفریخ تخمهای گذاشته شده(بدنیا آمدن بچه ها) توسط والدین و سپری کردن دوران بسیار سخت و حساس نوزادی این ماهیان نیز مناسب باشد.به این منظور رعایت اصول زیر ضروری می باشد :
آکواریوم تکثیرنباید زیاد بزرگ باشد .ظرفی به گنجایش 15 تا 30 لیتر میتواندبه خوبی مورد استفاده قرار گیرد.بزرگی بیش از اندازه آکواریوم سبب دور شدن مولدین ازهم و اختفای ماده و به طول کشیدن دوره تخمریزی میشود. بعلاوه انجام وظیفه پدرانه ماهی نر (جمع آوری تخمها و لاروها)را بسیار سخت میکند.
انتخاب آکواریوم بزرگ براي اين كار ، در مرحله تغذيه نوزادان هم مشكل ساز خواهد بود.
- ارتفاع آب 15 تا 20سانتیمتر مناسب است.ارتفاع بیشتر سبب فشار بیشتر به ماهی نر برای جمع آوری تخمها شده و از آن مهمتر فشار زیاد آب (ارتفاع زیادتر آب)برای لاروهای تازه از تخم درآمده خوب نیست.
آکواریوم تکثیر باید در جایی آرام و به دور از استرسهای بیرونی قرارگیرد.(شدت نور خیلی زیاد نباشد،دستکاری داخلی و بیرونی صورت نگیرد ،از حرکات تند وپرصدا در اطراف جایگاه پرهیز شود و ...)
آکواریوم تکثیرمیتواند کاملا ساده و بدون پوشش گیاهی باشد و اینکه در آن ازگیاهان شناور در سطح و طبقات آب استفاده کرد.این گیاهان به ماهی کمک میکند تاحبابهای لانه اش را بهتر محصور کرده و احساس راحتی بیشتری بکند.
البته آکواریوم بدون شن وهر گونه قطعات اضافی(لوازم تزئینی و فیلتر و ...)،سبب آشنایی زودتر زوجین شده و مهمتر از آن، از آلودگی میکروبی کمتری برخوردار بوده و یافتن تخمها و نوزادان را برای نر بسیار راحت میکند(ولی در این صورت باید توجه داشت که هر دو ماهی آماده جفت گیری باشند و هم دیگر را هم بپذیرند چرا که در غیر این صورت ماهی ماده توسط ماهی نر به شدت زخمی شده واحتمال کشته شدن آن به دلیل نبود ن جایی برای فرار وجود دارد ).
آب تمیز ومناسب و تازه ،بهترین گزینه برای جایگاه تکثیر است .تمیزی آب امکان قارچ زدگی تخمها را به حداقل رسانده و زخمهای ماهی نیز در معرض آلودگی کمتری خواهد بود.جایگاه پر آب شده باید حداقل 24 ساعت قبل با شرایط دمایی جایگاه قبلی فایتر هم دما شده باشد.
یک برگ بزرگ مصنوعی یا یک قطعه پلاستیک فریزر (یا یک قطعه صفحه یونولیت )به ابعاد تقریبی10 در 10 سانتیمتر (کمی کوچکتر یابزرگتر) باید در سطح آب قرار داده شود.
در اين مرحله جايگاه نيازي به گردش آب و تهويه ندارد ولی تنظیم دما درمحدوده مناسب در طول دوره تکثیر الزامی است.
میتوانید ماهی نر و ماده را همزمان به آکواریوم انتقال دهید ولی بهتر است ابتدا ماهی نر را به آکواریوم تکثیر انتقال داد و زمانی که ماهی نر لانه را ساخت ماده را به محل تکثیر انتقال داد در این حالت اگر ماهی ماده آماده باشد ، تخم ریزی سریع تر صورت می گیرد واحتمال آسیب دیدگی ماهی ماده کمتر می گردد .
بسیاری از پرورش دهنده گان فایتر قبل از انتقال ماهی ماده چند ساعت آن را در درون یک شیشه کوچک در آکواریوم ماهی نر قرار می دهند تا هر دو ماهی از لحاظ هورمونی آماده بشوند ماهيان از ديدن يكديگر به وجد آمده و رنگشان براق و تیره تر میشود و براي يكديگر باله هايشان را نمایش ميدهند.در اين مرحله اينكه كدام قوي يا ضعيف است مطرح نبوده و رفتارهاي آشنايي زوجين با يكديگر صورت ميگيرد.
ماهي نر از ماده خود با حركات زيباي باله و شنا ،خواستگاري كرده و ماده با حركات مشابهي به آن پاسخ می دهد.اگر پذيرش طرفين صورت گيرد ماهي نر به سمت لانه شنا كرده و ماده به دنبالش حركت می کند.از اين مرحله به بعد ماهي نر بسرعت به تكميل لانه پرداخته و خيلي زود تخمريزي صورت ميگيرد.
اگر در این مرحله به هر دلیلی ماهی نر وماده برای تکثیر نسل آماده نباشند زد و خورد ماهيان آغاز ميشود.در بيشتر موارد ماهي نر است كه غالب ميدان است مگر اينكه ماهي ماده بزرگتر و قويتر باشد كه در اين حال ميتواند آسیب هاي قابل توجهي به ماهي نر وارد كند.دعواهای ماهيان نر با ماده در غالب اوقات به زخمهاي جدی و مهلك تبديل نمی شود.صدمات تا زمانيست كه ماهي نر برتری خود را با گرفتن چند گاز از باله ها و دم ماده (و گاه از پهلوها)به وی به اثبات برساند . بعد از آن ماهي ماده بيشتر به گوشه ای از جايگاه خزيده و در نوبتهای مختلفي در محوطه حضور مي يابد و در صورتي كه آمادگي داشته باشند با دعوت نر به زير لانه رفته و تخم ميريزند و گرنه در نوبتهاي مكرري ماهي نر از ارعاب و تشويق براي حضور ماده براي تخمريزي استفاده كرده و نهايتاً در غالب موارد اين رفتارها به تخمريزي منجر ميشود.
در به نتيجه رسيدن اين رفتارهاي توليد مثلي به تخمگذاری،نبايد عجله كنيد و شرايط مناسبشان را به هم بزنيد .در صورتيكه زوجين برای تخمگذاري آماده باشند و يكديگررا بپذيرند،فرايند آشنايي با يكديگر تا تخمگذاري بين 5 تا 12 ساعت بطول مي انجامد.اما گاه به دلايل متعددي از جمله آماده نبودن شرايط جسمي و روحي و محيطي براي طرفين طول اين دوره به 7 تا 10 روز نيزميرسد.
در صورتی که تخمگذاری بیش از یک تا دو روز طول بکشد باید به ماهیان غذا بدهید.غذایی کامل که آب را آلوده نکرده(پایداریش در آب زیاد باشد) و روزانه یک وعده و به حدی که در همان زمان خورده شود.
گاهی تخمها توسط فایتر ماده خورده میشوند که میتواند چند دلیل داشته باشد :
1- نامناسب بودن فایتر ماده : همانطور که ما انسانها روحیات متفاوتی داریم ،فایترها نیز با یکدیگر فرق میکنند .گاه از بین مثلا 20 فایتر، ماده ای که رفتارش توسط تولید کننده حرفه ای یا اصلاحگر نژاد فایتر تحت بررسی و ثبت رفتار قرار میگیرد ،بين چند فایتر ماده بسیار آرام بوده وبه راحتی تخمگذاری کرده و حتی خودشان ماهی فایتر نر را ترغیب به ساخت لانه نموده وبصورت فعالانه در فرایند جفت گیری شرکت میکنند و به نظر میرسد از هوش و تجربه بیشتری برخوردار هستند و صدمات کمتری به خود و فایتر نر می زنند و گاه نیز بسیارپرخاشگر‌ و بدقلق بوده و به راحتی جفت گیری نمی کنند.البته عوامل دیگری نیز در این امر دخالت دارند ولیکن در این مورد تفاوت از نظر شخصیتی است. برخی از ماهیان ماده خود در هنگام تخم ریزی تعداد زیادی از تخمها را می خورند که در این صورت باید ماهی ماده را تعویض کرد.
2 - نامناسب بودن شرایط جسمی فایتر ماده :
گاه برای تخمریزی، این ماهیان را در آکواریومی قرار می دهند که باید بعداً برای پرورش لاروها(بچه فایترهای تازه از تخم درآمده)مورد استفاده قرارگیرد وبرای جلوگیری از آلوده شدن جایگاه، از تغذیه آنها خودداری می شود.در صورتی که فرایند آشنایی،جفتگیری و تخمریزی بیش از یک روز تا دو روز طول بکشد ،طبیعتاً ماهیان گرسنه شده و احتمال خورده شدن تخمها توسط آنها بیشتر میشود.بهتر است در چنین مواردی ازتغذیه بسیار محدود در حد خورده شدن آنی غذا استفاده کرد و نباید به اندازه ای غذا داد که در آب نشست کند وباعث آلودگي آب شود.
3 – نگهداري از تخمها ولاروها: در طبیعت موارد زیادی وجود دارد که نگهداری و مواظبت از نوزادان توسط یکی ازوالدین یا بصورت جفت و همکار با یکدیگر صورت میگیرد. در ماهی فایتر این کار توسط ماهی نر صورت میگیرد.در این حالت حضور ماهی ماده بعد از تخمریزی نه تنها کمکی در بقاي نوزادان نبوده بلکه عاملیست که احتمال خورده شدن تخمها و لاروها را بسیار زیادترکرده و به ماهی نر فشار جسمی و روانی بیشتری برای دور کردن دشمن بالقوه تخمها(ماهی فایتر ماده) از محدوده لانه وارد میکند.
4 - نامناسب شدن شرایط آکواریوم تخمریزی : با توجه به اینکه ماهی فایتر برای تولید نسل زیاد سخت گیر نیست و اگر آکواریومی که برایش جهت تخمگیری تدارک دیده اید را پذیرفته است و در آن به ساخت لانه پرداخته و فرایند تولید نسل در آن دنبال میشود.باید از هر گونه تغییر در شرایط محیطی در طول تخمکشی پرهیز شود. مثلا اگر آکواریوم روشن یا نیمه روشن است ،شدت نور را تغییر ندهید .از جابجایی آکواریوم اجتناب شود. از دستکاری در داخل جایگاه خودداری گردد . از تحریک خارجی ماهیان در پشت شیشه ممانعت شود و در کل از واردآمدن هر گونه استرس (ایجاد نا آرامی) به ماهیان تا اتمام مرحله تکثیر خودداری شود.در این حالت است که احتمال خورده شدن تخمها توسط ماهی ماده به حداقل رسیده وماهی نر نیز به یکباره درمیان چرخه تولید نسل جا خالی نمی نماید.
5 – تغذيه: اگر در رژیم غذایی ماهیان مولد میزان ونوع پروتئین ها مناسب نباشد این امکان وجود دارد مولدین برای جبران این نقیصه تمام و یا درمواردی تعدادی از تخم ها را بخورند چرا که در طبیعت مولدین همواره بر زاده ها ارجحیت دارند .
با تخمگذاری ماهي ماده نقش و وظيفه ی وي در توليد نسل آينده به اتمام ميرسد.ديگر حضور وي درجايگاه نه لازم است و نه درست.اينك بايد ماهی نر وظيفه مراقبت از تخمها را به عهده بگيرد.
ماهي ماده رابعد از تخم ريزي از جايگاه خارج ميكنيم. چراکه او خطری بالفعل براي تخمها و يا نوزادان از تخم در آمده است.حضور او (ماهي ماده) باعث فشار بيشتر جسمي و روحي به ماهي نر مي شود.از طرفي ماهي نر به حضور دشمن تخمها در محوطه لانه نميتواند بي تفاوت باشد و دائم بايد در حال دور كردن او از محوطه لانه باشد و از طرف ديگر اين تعقيب وگريز سبب ميشود تا جمع آوري و سازمان دادن تخمها و لاروها توسط ماهي نر به درستي صورت نگيرد.
- تخمها بسته به دماي آب حدود 24تا 36 ساعت بعد تفريخ مي شوند(كمي زودتر يا ديرتر)
لاروهاي نو رس داراي ذخيره غذايي به ارث برده از مادر هستند كه حدود 3 روز آنها را از تغذيه بي نياز مي سازد.
در روز اول تفریخ تخمها،آنها بسیار کم حرکت بوده و ماهی نر به راحتی آنها را جمع آوری و مدیریت می کند لذا خوب دیده نمی شوند.از روز دوم تفریخ شدن، فعالیتشان بیشتر شده و آنها رادر اطراف لانه و در حال سقوط از لانه یا در کف مشاهده میکنیم.
ماهي نر بدون تامل،از مرحله ريزش تخمها در مرحله جفتگيري تا سازماندهي و نگهداري تخمها و لاروها تا روز سوم بعد از تفريخ تخمها،بي درنگ مشغول بازسازي لانه،جمع آوري تخمها و درمرحله بعد جمع آوري نوزادان از محوطه اطرف لانه و انتقالشان به لانه بوده است .اينكار سخت ،انرژي زيادي را طلبيده و او را به شدت خسته و نهايتاً عصبي ميكند.يعني ازروز سوم تخمگذاري(روز دوم در آمدن نوزادها) تعداد نوزاداني كه از لانه خارج شده وبه اطراف پخش مي شوند بيش از اندازه اي است كه در هر بار جستجو و بازگشت به لانه توسط ماهي نر جمع آوري ميشود .اين تحرک مداوم بچه ها در روز چهارم ازتخمگذاري (سوم از باز شدن تخمها)به حدي ميرسد كه ديگر ماهي نر قادر به سازماندهي آن نبوده و از طرفي شدت فعاليت مداوم و سخت او را خسته و عصبي كرده است در اين مرحله است كه پدر مهربان ديگر توان انجام وظايف خود را نداشته و خود تهديدي براي بقاي لاروها به حساب مِي آيد و بايد از جايگاه خارج شود.اين انتقال بسته به شرايط در روز سوم يا چهارم از تخمگذاري است.
ماهیان فایتری که دوره تخمگذاری را به اتمام رسانده اند،از ذخیره غذایی بدنشان کاسته شده(رسیدن و خروج تخمها از بدن ماده وفعالیت شدید و مداوم نر)است پس باید مورد توجه قرار گیرند تا انرژی از دست داده را به سرعت بدست بیاورند . زخمهای برداشته شده در طول دوره تخمگذاری بر روی بدن ماده یا نر باید مورد توجه قرار بگیرد .هرچند غالباً جدی و کشنده نیستد ولی باید پس از بازگرداندن آنها به جایگاههای اصلیشان نسبت به کاربرد مواد ضد عفونی کننده برای درمانشان اقدام کرد.
تغذيه ،مراقبت و پرورش لاروها و بچه ماهیان نو رس فایتر :
همانطور که میدانیم،گذراندن مرحله لاروی و تبدیل شدن به بچه ماهی که قابلیت تغذیه فعال را داشته و بتواند از غذاهای آماده موجود در بازار استفاده کند،حساسترین قسمت زندگی ماهیان فایتر و سخت ترین قسمت در تکثیر آن است.
این دوره حدود 15 روز بطول می انجامد و برای اینکه نوزادان بتوانند آن را با موفقیت سپری کنند باید لوازم و شرایط لازم را برایشان فراهم کرد.
حدود 4 تا 5 روز (در بهار و تابستان )و 7 تا 10 روز زودتر( در زمستان)قبل از تفریخ تخمها باید به تهیه آب سبز (آب حاوی انواع فیتوپلانکتون ها )و زرد (محتوی انواع پارامسی ها )اقدام کنیم. کاربرد توام این دو نوع موجود میکروسکوپی از اثر بیشتری برخوردار است.
فایتر ها ماهیان گرمادوستی هستند و باید دمای مناسب آب را برایشان فراهم کنید .در اواخر بهار و تابستان،دمای طبیعی آب غالبا در حد مناسب برای آنهاست و نکته بسیار مهم تثبیت دما در زمستان است که 29 درجه سانتیگراد برای لاروها مطلوب است.بهتر است در جایگاه نگهداری لاروها بعد از تفریخ نور دائم داشته باشیم(البته واجب نیست).تا لاروها به رژیم نوری دائم عادت کنند.به نظر میرسد نور دائم میتواند فواید زیر را برای دوره لاروی ماهیان فایتر داشته باشد.
در این حالت ماهی نر بهتر میتواند به جمع آوری تخمها و لاروها ی فرو افتاده از لانه بپردازد تا کمتر در معرض آلودگی میکروبی و قارچی و سایر تهدیدها قرار گیرند.
لاروها پس از جذب ذخیره غذائیشان باید بتوانند به سهولت به غذای مناسب (موجودات زنده ریز متحرک)دسترسی داشته باشند و حضور نور به آنها این اجازه را میدهد که در هر ساعتی تغذیه کنند.در حاليكه دادن پريود خاموشي در ابتداي دوره لاروي(اتمام زرده و آغاز شناي آزاد)ممكن است تعداد قابل توجهي از لاروها را با گرسنگی و تحليل قواي جسماني و كاهش قدرت حياتي روبرو كند . نور دائم در دوره لاروی یعنی امکان تغذیه دائم و این امر تضمین کننده بقاي لاروها خواهد بود و آنها با تغذیه بیشتر و موثرتر ،از رشد بیشتری برخوردار شده و امکان ماندگاریشان بیشتر میشود.
لاروهاي تازه تفريخ شده(روز اول تا سوم بعد از تخمگذاري) و لاروهاي نو رسي كه به تازگي شناي آزاد را آغاز كرده اند،(روز چهارم از تخمگذاري تا روز هفتم بعد از تخمگذاري)از قابليت شناي بسيار اندكي برخوردارند و هنوز قادر نيستند با جريانات آبي داخل آکواریوم مقابله كنند و وجود جريان آبي(ناشي از پمپ هاي هوا و فيلترها)سبب اتلاف انرژي زيادي از آنها شده و ممكن است آنها جذب فيلتر شده يا به اشيا برخورد نمايند.لذا براي ثبات بيشتر لاروها در اين دوره از كاربرد سنگ هوا يا فيلتر خودداري شود.
از آنجائيكه در طول دوره نگهداري و پرورش لاروها بايد به تخليه آب نامناسب و مواد غذايي رسوب كرده و نيز فضولات انباشته شده در كف جايگاه اقدام شود،بهتر است از كاربرد شن در جايگاه پرورش لاروها خودداري شود.
برای این کار به يك ظرف براي ايجاد آب هم دما (براي تعويض آب )نياز است.( آکواریومی به ظرفيت 20 تا 40 درصد تانك لاروها). در صورتيكه بخواهيم با ظرف يا شيلنگ به تخليه آب مبادرت ورزيم ،لاروهاي ما ناخواسته از جايگاه خارج ميشوند يا تحت شوك و ضربه قرار ميگيرند.براي اين منظور ميتوانم به ساخت وسيله ساده ولی کارآمد زير مبادرت ورزيم.ابتدا در کف و طرفين يك ظرف نوشابه خانواده تعدادی سوراخ يا منفذ ايجاد ميكنيم و سپس با توري كه داراي چشمه هاي ريز مي باشد دور ظرف را پوشانده و لبه هاي بالا و پايين و انتهايي توري را با چسب آكواريوم ثابت كرده ومنفذهاي لبه ها و انتهاي توري را با دقت مي چسبانيم.در مواقع نیاز ظرف را از ته وارد آب كرده و از سر باريك آن شلنگ تخليه را وارد ظرف کرده و آب را به اندازه اي كه لازم باشدخارج مي كنيم.در اين حالت امكان مكيده شدن لاروها به سمت لوله مكش منتفي مي شود.
از روز دوم تفريخ شدن ،لاروها به جنب و جوش افتاده و با خروج ماهي نر د ر روز دوم يا سوم،پراكنده شدن لاروها در سطح آکواریوم بيشتر می شود.آنها در ابتداي شناي آزاد(تقريبا در پايان روز سوم از تفريخ تخمها كه با جذب كامل كیسه زرده مطابق است)از توانايي كمي براي تعادل و شناوري برخوردارند زيرا اندامهايشان هنوز كامل و استوار نشده اند و لذا بيشتر در گوشه و كنار آکواریوم چسبيده يا آويزان شده اند.
اين زمانيست كه آنها بايد اولين وعده غذائيشان را بدست آورند تا توان انجام فعاليتهاي بعدي را داشته باشند.اولين غذا بايد براي آنها بهترين غذاي ممكن باشد زيرا آنها بسيار كوچكند و در شكار و تهيه غذا بسيار ناتوان هستند.آنها بايد بتوانند غذايي متناسب با اندازه دهانشان يافته و در ضمن آنرا بدست آورند.(شكار كنند ،آنها گوشتخوار و شكارچي هستند).آنها غذاهای متحرک را دوست دارند(شکار موجودات ریز) و لاروهایی که توان دستیابی به غذای متحرک را داشته باشند زنده میمانند چرا که آنها به خاطر خاصیت خود هضمی به سرعت جذب می شوند.آنها طی هفته اول تا روز دهم یاد می گیرند که چگونه تغذیه کنند.
از آنجائیکه اندازه دهان لاروهای فایتر به حدی کوچک است که نمیتواند به راحتی از غذاهای آماده موجود در بازار استفاده کند ،باید حداقل 3 تا چهار روز اول از مرحله شنای آزاداز موجودات ریز تک سلولی (تولید شده در آب سبز و زرد) استفاده کنند.آنها ظرف این مدت کوتاه به سرعت رشد کرده و توانایی شکار و تغذیه نوزادان آرتمیا را خواهند داشت.(در صورت حفظ کیفیت آب می توان تا یک هفته از آب سبز استفاده کردو
در صورت اقدام نکردن به تهیه موجودات ریز تک سلولی و یا از بین رفتن آنها ،میتوان از زرده تخم مرغ پخته برای این منظور استفاده کرد.)
با شروع شنای آزاد لاروها باید نسبت به تغذیه آنها اقدام کرد برای این منظور می بایست در دو نوبت صبح و بعد از ظهر از موجودات ذره بینی استفاده کنیم . بهتر است از آن به مقدار کم استفاده کرده و ترکیب آب را به هم نریزیم.لاروها بسیار کوچکند و مقدار کمی از آن نیز می تواند نیازمندیشان را برآورده سازد.در آکواریومی به حجم 20 لیتر ریختن کمتر از1/0 لیتر برای هرروز کفایت میکند .باید آنرا بیشتر در نقاط تجمع لاروها و کمتر در سایر نقاط ریخت به نحوی که در دسترس تمام لاروها قرار گیرد.
در صورتی که از هر دو نوع آب تهیه کرده اید مقدار مصرف را برای هر دو تقسیم کنید و از هر دو آب استفاده نمائید.مقدار مصرف زیاد سبب بهم خوردن سریع ترکیب مناسب آب شده و به مرگ لاروها منجر میشود.
در صورتیکه تنها از زرده تخم مرغ استفاده شود ،یک تخم مرغ را خوب پخته و زرده آن را به قطعات کوچکی(به اندازه عدس) تقسیم و در فریزر قرار دهید و در هر بار مصرف از یک قطعه آن استفاده کنید.قطعه زرده را در لای یک قطعه توری و یا جوراب با چشمه های بسیار ریز که دو لا کرده اید قرار داده وآنرا با دست در داخل جوراب له کنید اکنون لبه های تور را جمع کرده و قسمت تخم مرغ را در سطح آب در چند جا (چهار گوشه و وسط) فرو کرده و بیرون آورید تا ذرات بسیار ریز تخم مرغ وارد آب شوند.مقدار مصرف بسیار کم است سپس باید توجه کنید که تور شسته و تمیز شود(باقیمانده غذایی نداشته باشد).تغذیه از تخم مرغ را نیز می توانید دو یا سه بار در طول 24 ساعت انجام دهید. تغذیه با تخم مرغ به دلیل تاثیرمنفی آن بر کیفیت آب و در نتیجه افزایش تلفات لارو ها به جز در موراد ضروری توصیه نمي شود .
بعد از 3 تا 4 روز از تغذیه لاروها آنها به تدریج با رشد یافتن آمادگی شکار موجودات درشت تر را پیدا میکنند.لذا در روز سوم یا چهارم اقدام به پروراندن نوزاد آرتمیا میکنیم.در صورتیکه لاروها فعالانه از مواد غذایی ریخته شده استفاده کنند میتوانیم به تدریج از مقدار آب سبز کاسته و با تفریخ شدن نوزادان آرتمیا در روز پنجم ،آنرا جایگزین آب سبز گردانیم .تا چند روز به مصرف زرده تخم مرغ وآب سبز کماکان ادامه میدهیم تا لاروهایی که نتوانسته اند از آرتمیا استفاده کنند بی غذا نمانند.
با کاربرد تخم مرغ و آرتمیا به عنوان مکمل یکدیگر؛ نوزادان به سرعت رشد کرده و بعد از یک هفته به تدریج و به مقدار بسیار کمی از غذای آماده بسیار پودری که در دسترس است استفاده میکنیم.(روز هفتم از شنای آزاد لاروها) در این مرحله آنها شکل اصلی خود را تا حدودی بدست آورده اند و توانایی شنا و تغذیه فعال را دارند. کاربرد بسیار کم غذای پودری برای عادت کردن نوزادان به بو و طعم آن و آماده شدن برای استفاده از آن است.
کاربرد نوزادان تازه از تخم در آمده آرتمیا برای لاروهای کوچک مناسب است (بهتراست یک روزه باشند) زیرا قابلیت شکار و خوردن آنرا دارند و با سپری شدن 1 تا 2 روز از تفریخ تخمها،نوزادان آرتمیا نیز به سرعت رشد یافته و شکارشان برای لاروهای کوچک مشکل تر میشود.بهتر است دو ظرف برای تفریخ تخمها داشته باشید تا 4 الی 5 روز اول تغذیه مکمل را با نوزادان جوان آرتمیا انجام دهید.باید توجه داشت که نکته کلیدی در پرورش لاروها حفظ اعتدال در تغذیه است .
دوره تفریخ تخمها تا شنای آزاد و نیز 2 تا 3 روز اول مرحله شنای آزاد، لاروها نیاز حیاتی به اکسیژن دهی ندارد.زیرا ترکیب آب هنوز به هم نخورده است.لاروها هنوز از قدرت و مهارت کافی برای شناگری برخوردار نیستند.جریان آب علاوه بر آنکه سبب می شود آنها برای حفظ موقعیتشان از انرژی اندوخته بیشتری استفاده کنند بلکه ممکن است سبب صدمه به آنها در اثر برخورد با اطراف بشود.
پس از رسیدن لاروها به سن 5 تا 6 روزگی (از زمان تخمگذاری)میتوان رشته باریکی از حباب ریز هوا را در جایگاه برقرار کرد بطوریکه سبب تلاطم آب نشود.
با کاربرد آب سبز و غذای آغازین ،تجمع مواد زاید در تانک بیشتر شده و نیاز به بهبود کیفيت آب دارد در صورتی که در کف یا سطح، لارو مرده می بینید باید به نامناسب بودن کیفیت آب و غذا دهی توجه کنید در این حال با وسیله ساده ای که در بالا تشریح شد میتوان به تخلیه آب تانک بدون صدمه به لاروها اقدام کرد تعویض حدود 20 تا 40 درصد آب در هر نوبت کفایت می کند(دقت شود که از آب هم دما و مناسب استفاده شود). در هنگام افزودن آب نیز ملایمت و دقت لازم را برای جلوگیری از جریان شدید آب درتانک اعمال می کنیم.اولین تعویض آب (با توجه به کاربرد آب سبز و تخم مرغ ) حدود 4 تا 5 روز پس از شنای آزاد لاروهاست.اصل مهم در تعویض آب ،فراهم کردن شرایط مساعد زیستی برای لاروهاست و صرف اینکه آب رنگ گرفته و باید تعویض شود درست نیست و آبی که سبز شده (یا رنگهای نزدیکش)یعنی غذا دار شده است . مهمترین نشانه خوب بودن آب ،تغذیه مناسب و فعال لاروها و عدم وجود تلفات است شناسایی این حد نیاز به کمی تجربه و تکرار دارد.
تنظیم و بهبود کیفیت آب در تانک لاروها و بچه ماهیان فایتر کمی متفاوت است .
در دوره لاروی، لاروها بسیار کوچک بوده و غذای مصرفی برای آنها بیشتر از اینکه رسوباتی در کف داشته باشد ،بیشتر به تخریب کیفیت آب می پردازد واز این جهت در این مرحله بیشتر به تعویض آب توجه داریم تا کف کشی (میزان تولید آمونیاک در این مرحله زیاد است ) و وسیله ای که در بالا توضیح داده شد برای تسهیل تعویض آب مناسب است.

با بزرگ شدن بچه ماهیان ،علاوه بر تخریب کیفیت آب در اثر عملیات پرورشی ، به تدریج با افزایش وزن بچه ماهیان بر مقدار فضولا ت ماهی و ضایعات غذایی و گیاهی در تانک افزوده شده و در این زمان بهبود کیفیت آب شامل دو مرحله است .
1- تعویض آب 2- خروج فضولات ماهیان و ضایعات غذایی و گیاهی

با سپری شدن 10 روز از زمان شنای آزاد (14 روز از تخمگذاری)،لاروها دیگر شکل ماهیان اصلی را یافته و قادرند از غذاهای ریز پودری و بسیار نرم موجود در بازار استفاده کنند.آنها باید روزانه 1 تا دو نوبت از این غذاها استفاده کنند .
کاربرد تخم آرتمیای تفریخ شده (روزی 2 تا 3 بار ) به عنوان غذای مکمل حفظ شود.
تغذیه مواد مختلف نباید به یک باره باشد وبلکه باید تعداد دفعات تغذیه بیشتر و مقدار غذای کمتر در اختیار نوزادان قرار گیرد (غذاهای اضافه رسوب کرده و از دسترس لاروها خارج می شود و سبب آلودگی آب می شود.)
کاربرد مکملهای ویتامینه موجود نیز به رشد بهتر لاروها کمک می نماید.
این روند تغذیه تا یک ماهگی پیگیری شود در این زمان آنها اولین جلوه های استقلال و قلمرو طلبی را از خود بروز می دهند.
بعد از این مرحله باید بچه ماهی هایی که نسبت به هم گارد می گیرند را از گله جدا کرده و به صورت انفرادی نگه داشت. در مراحل بعدی اگر مشخص شد که ماده هستند می توان دوباره به گله انتقال داد ولی نرها همچنان باید به صورت انفرادی نگهداری شوند . اندازه ظرف فایتر های نر باید به اندازه ای باشد که ماهی بتواند در آن رشد کند حجم پیشنهادی برای این منظور برای فایتر 2 ماهه 1 تا 5/1 لیترو برای ماهی سه تاچهار ماهه 5/1 تا2 لیتر است در حجم های کمتر آب ، رشد ماهی بسیار کمترشده و فرایند بلوغ و رشد کامل ماهی ممکن است تا ماهها به تعویق بیافتد که این امر باعث اتلاف زمان و سرمایه میگردد و در نتیجه تکثیر و پرورش این ماهی زیبا صرفه اقتصادی نخواهد داشت.تعویض دائمی قسمتی ازآب در تسریع رشد و افزایش سلامتی و کیفیت ماهی یک عامل کلیدی می باشد.
البته ذکر این نکته ضروریست که مطالب فوق تنها برای تکثیر آماتوری ماهی فایتر است و برای تولید تجاری آن ابزار و روشهای بسیار متفاوتی نیاز است که در زمانی مناسب به آن خواهیم پرداخت .
تغذیه:
ماهی فایتر نسبت به نوع غذا سختگیر نیست و میتوان با دل ،جگر ،انواع گوشت ،میگو ،دافنی ، آرتمیا ، پولکی های گیاهی و گوشتی وغذاهای کنسانتره آن را تغذیه کرد ولی شاید یکی از بهترین غذاهای پیشنهادی برای این ماهی کرم خونی وکرم سیاه است چراکه در زیستگاه طبیعی نیز بخش زیادی از غذای ماهی را لارو حشرات وکرم های کوچک تشکیل می دهد .

كمال عابديني

پرورش دهنده ماهيان زينتي درزنجان

نوشتن دیدگاه

ورود به سایت

عضویت در خبرنامه سایت

لطفا ایمیل خود را وارد نمایید

پیام ارسالی به ایمیتان را تایید نمایید

FeedBurner

خبر خوان سایت ماهی

خوراک ساز سایت ماهی

آمار سایت

امروز62
دیروز109
این هفته278
این ماه2063

آی پی بازدیدکنندگان : 54.234.228.185
Unknown ? Unknown Wed 21 Nov 2018 17:08

نظر سنجی